PRIVE Sauna AKWA

Wellness voor lichaam en geest

De Sint-Amanduskerk van Erps


De Sint-Amanduskerk van Erps is oorspronkelijk een Romaans kerkgebouw. Het had centrale vierkante toren. Dit kerkgebouw sloot aan bij de traditie van de Schelderomaanse stijl van het bisdom Kamerijk, waaronder Erps tot in de zestiende eeuw viel.

De kerk van ErpsDe kerk van Erps met de centrale toren in het kaartboek van het Sint-Janshospitaal 1711

In 1706 brandde de kerk af nadat de bliksem op de toren was ingeslagen. In 1773 werden twee nieuwe zijbeuken gebouwd volgens de plannen van de architect Laurent-Benoit Dewez. de oude zijbeuken waren niet meer te herstellen. In 1864 kwam er een bijna volledig nieuwe kerk met een hoofdbeuk met vooraan een portaal met toegang tot de toren, twee zijbeuken met vooraan de doopkapel en een tweedezijkapel. Achteraan kwam er een bergplaats en een sacristie, met het presbyterium  er tussenin. Het koor kwam helemaal vooraan. Het kerkgebouw is gebouwd in witte steen. Een uitzondering vormt het koor dat in baksteen is opgetrokken. 

De Sint-Amanduskerk was een bedevaartcentrum waar vooral de Heilige Barbara, de Heilige Marcoen en de Heilige Cornelius vereerd werden. Tot het belangrijke kerkmeubilair behoren: de schilderijen St.-Barbara en St. Donatus van Petrus-Jozef Verhaghen uit 1785, de houten Lodewijk XV-lambrisering in het koor uit 1785, de eiken communiebank uit 1764, twee barokke zijaltaren in 1785 gekocht van de afgeschafte priorij van Groenendaal bij Brussel, het orgel van 1752 en de doopvont van 1724. 

In het portaal is links het grafmonument van jonker Charles de Plaines of Pleines (+1689) van het Hof ter Brugge en opperburgemeester van Leuven en rechts het gebeeldhouwde grafmonument van Cornelis van Baussel (+1556) en Margaretha van Heylwighen, de eigenaars van het Schavenberghof. De grafstenen van de familie Peeter Van Hamme (+1736) en Ludovicus Van Hamme (+1737), die in de vloer van het kerkportaal lagen, werden geplaatst achteraan tegen de noordelijke buitenmuur van het koor.

Bibliografie

A. Wauters, Histoire des environs de Bruxelles (1855), deel 8 B, 369.

H. Vannoppen, Honderd Kortenbergse gebouwen. Op stap door tien eeuwen verleden (Winksele 1991) 33-35.

H. Vannoppen, Van twee kerkdorpen tot stadsgewestgemeente: Erps-Kwerps 1776-1976 (Borgerhout 1994) 322-331, 602-750.

J. Jansen, Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Brabant. Kantons Leuven I en II. (Brussel 1980) 21-23.

F. Sorber, "Margaretha van Heylwighen, een adellijke dame uit Brabant" in: Curtenberg,1992-1993, nrs. 1-2, 17-20.