PRIVE Sauna AKWA

Wellness voor lichaam en geest

Het Pachthof De Drie Koningen



Het pachthof De Drie Koningen dateert van voor 1450. Het was tot voor de afbraak een van de oudste gebouwen van Kortenberg.

Pachtof de Drij Koningen op de Leuvensesteenweg KortenbergDe Drij Koningen op de Chaerte Figurative van het Sint-Janshospitaal te Brugge 1711 aan de nieuwe "Casseije"

In 1450 was de hoeve eigendom van Petrus de Vroede, in 1474 van Anthonys de Vroede.  Op het einde van de zestiende eeuw was het pachthof in handen van Wouter Vander Merck. Voor hem was het eigendom van Wouter de Vos.

Lambrecht Vander Merck had in 1643 het hof in helftwinning van de abdij van Kortenberg.

In 1673 kocht Erasmus Gielis-Hujoel, heer van Borght, Gravenbroeck en Zedelgem  het pachthof van van der Merck. Clara-Johanna Gielis-Hujoel  huwde Jan-Frans Cuypers, heer van Rijmenam. Hun vier kinderen verkochten het pachthof  in 1762 voor 8.000 gulden aan de familie Hensmans. 

Drie Koningen Villaret kaart KortenbergDe Drie Koningen op de kaart van Villaret 1745-1748


Pachthof Drie Koningen Ferrarris Kaart 1777 KortenbergHet pachthof op de Ferraris kaart 1777


Grafsteen Peter hensmans Kerk Kortenberg

Petrus Hensmans (1675-1730) huwde in 1702 Clara Van Wesenbeeck (overleden 1733). Ze kochten in 1715 het pachthof De Vierwegenscheden. De grafsteen van Petrus en Clara is terug te vinden in de kerk van Kortenberg.

De familie Hensmans pachtte De Drie Koningen al sedert de zeventiende eeuw. In de achttiende eeuw werd het pachthof een relais of wisselplaats van de postkoets aan de nieuwe steenweg "Casseije" van Brussel naar Leuven. Dit kon men gemakkelijk combineren met de afspanning en met de pachterij. Hierdoor werd de orientatie van het hof verandert richting de nieuwe weg, "de casseye van Brussel naer Loven".

In 1813 stond de "Poste Impériale de Cortenberg" in voor het vervoer van de brieven van keizerin Marie-Louise, de tweede echtgenote van Napoleon Bonaparte, naar Hoei. Eind 1818 hield keizerin Sophia Dorothea van Rusland, de schoonmoeder van de latere Nederlandse koning Willem II, halt aan deze afspanning. 

Bij Koninklijk Besluit van 25 februari 1861 werden 63 wisselplaatsen ontmanteld waaronder ook deze van ‘De Drie Koningen’. 

Hendrik Frans Felix Hensmans (1811-1887) was de laatste paardenpostmeester van Kortenberg. Hij was burgemeester van 1852 tot 1878. Het pachthof verdween als gevolg van de graancrisis van 1880-1890. 

Afschaffing voetweg 6 Pachthof De Drie Koningen KortenbergAfschaffing weg achter het Pachthof De Drie Koningen in 1873/1874 en vorming van de Sint-Catharinastraat

In 1873/1874 werd de verbindingsweg tussen de huidige Bosstraat en de Leuvenssesteenweg opgeheven. Deze wegel liep over de grond van De Drie Koningen en de zogenaamde Rotte Weide. Die Rotte Weide is nu ongeveer het Dr. De Walsplein. Félix Hensmans moest in ruil de wegel tussen De pachthoven Drie Koningen en Van Beneden verbreden. Dit is de huidige Sint-Catharinastraat.










pachthof de drie koningen KortenbergDe Drie Koningen op het einde van de 19de eeuw voor de verbouwing

Leo Hensmans (geboren 1861) vormde de schuur van het pachthof om tot een erwtenkloverij. In 1901 was er de stoombrouwerij Den Ouden Leeuw gevestigd. Op dezelfde plaats maakte Frans Van Doren in zijn brouwerij van 1908 tot 1914 lambiek. Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog, op 27 augustus 1914, werd de brouwerij door de Duitsers in brand gestoken. Na de oorlog werd de brouwerij heropgestart. In 1928 was het een wasserij.

Villa Deckers Kortenberg voor de eerste wereldoorlogDe villa na de verbouwingen van Deckers


In 1904 verbouwde de groothandelaar in textiel  Constant Deckers het geheel om tot een villa met toren. Er kwam ook een conciergerie. In de bediendewoning tussen de brouwerij Van Doren en de villa werd Louis Carette, ofwel Félicien Marceau (1913-2012) geboren. De tot Fransman genaturaliseerde schrijver was sinds 1975 lid van de Académie Française. Marceau schreef zijn jeugdherinneringen aan Kortenberg op in het boek ‘Les Années Courtes’. 

Jean-Hubert Cupper KortenbergVisitekaartje van Jean-Hubert Cupper

Tussen 1917 en 1937 waren de gebouwen eigendom van de tot Belg genaturaliseerde architect Jean-Hubert Cupper (geboren in 1855). Hij was architect voor de provincie Luxemburg. Hij woonde in de villa  vanaf 1924.

Vanaf 1937 tot 1945 was Walter Jonckheere-Steewegen eigenaar van "De Drie Koningen". Hij had samen met zijn schoonbroer Felix Crispeels een groentenexporthandel (vooral witloof).

De Drie Koningen Kortenberg in de jaren negentigDe Drie Koningen voor de afbraak

Dokter Roger Carpentier kocht de villa De Drie Koningen in 1949. Hij woonde er tot zijn dood in 1981. De familie Carpentier verkocht het goed aan Albert Vercammen-Steens die het verhuurde. De villa wer door de N.V. Vranckx aangekocht in 1995. op 26 mei 1998 stortte De Drie Koningen in. Vranckx verkocht in 2003 de ruïne aan het OCMW van Kortenberg.

Zowel de villa als het geboortehuis van Marceau werden volledig afgebroken. Het OCMW (Het Welzijnshuis) van Kortenberg bouwde er 19 serviceflats. In 2007 werd dit complex, Dry Coningen, geopend.



Conciergerie De Dtie Koningen in 2018De vervallen conciergerie juli 2018



Het conciërgehuis werd tot het jaar 2000 bewoond door mevrouw Marie-José Carpentier-Laneau. Het torentje van dit nog bestaande maar vervallen (2018) huis is alles dat nog herinnert aan het voor Kortenberg historische Pachthof De Drie Koningen.







Dry Coningen KortenbergServiceflats Dry Coningen


Drs. Christiaan Janssens


Bronnen:

Vannoppen H., Kortenberg in de Belle Epoque (1989) 50-51.

Vannoppen H., "De afspanning de Drie Koningen te Kortenberg... of het verhaal van het Hof van Peter de Vroede over de 'relais' van de familie Hensmans naar de serviceflats Dry Coningen" in: Curtenberg (maart 2016) 39-54.

Maes F., "Kortenberg, zijn abdij, zijn oude woningen" in: Eigen Schoon en de Brabander (1955) 358-362.

Everaerts Adolphe, Recueil de tombes et épitaphes à Louvain et dans ses environs, Tôme 2, pl. 219 (Leuven 1887).

Marceau F., Les Années Courtes (Parijs 1968).


Websites:

Jean-Hubert Cupper, Architecte Provincial


Archieven

Caerten Figurative, kaartboek, 1709-1713, Kadoc Archief Congregatie van de Gasthuiszusters Augustinessen Sint-Janshospitaal Brussel.