PRIVE Sauna AKWA

Wellness voor lichaam en geest

De Pastorie van Meerbeek


De pastorie van Meerbeek ligt in de Sint-Antoniusstraat  21, waar deze straat een hoek vormt, schuin tegenover de Sint-Antoniuskerk.

De pastorie is een twee verdiepingen hoog dubbelhuis, opgetrokken uit bak- en zandsteen. De voorgevel staat op een  afgeschuinde sokkel met zandstenen bekleding, en is verlevendigd met speklagen. De voorgevel is aangepast aan het einde van de achttiende eeuw en tijdens de negentiende eeuw.

De deuromlijsting in arduin is in Lodewijk XVI-stijl. Ze is voorzien van geprofileerde stijlen met neuten en imposten. Het licht gebogen latei heeft een loofwerkmotief in de sluitsteen en in de zwikken.

De monumentale eiken trap heeft een trapleuning versierd met het wapenschild van kardinaal d'Hénin-Liétard d'Alsace.

De grote ontvangstzaal is versierd met muurschilderingen van rond 1900. In de tuin van de pastorie staan enkele oude taxussen, een notenboom en een es.

In nabije omgeving stond ooit het Onze-Lieve-Vrouwehuys, een woning voor de kapelaan.Ze was eerst eigendom van Aert van Heyste. Het huis werd door de Meerbeekse pastoor Aert Van Loon aan het einde de veertiende eeuw geschonken aan de kapelanij. Het huis bleef van dan af verbonden met de priestersfunctie. In 1471 sloten de kerkmeesters een overeenkomst met pastoor Joannes Sweerts van Meerbeek, dat deze en zijn opvolgers het huis als pastorie mochten gebruiken. 

Franciscus Sonnius (Frans van de Velde, 1507-1576) de eerste bisschop van Antwerpen, woonde hier in de jaren dertig van de zestiende eeuw. 

Pastorie Meerbeek 1711De pastorie op de Chaerte Figurative van het Sint-Janshospitaal 1711

In 1640 bouwde pastoor Verstraeten in de plaats van het oude lemen huis een nieuw stenen gebouw met schuur en stal.

Bij de inval van de Fransen in 1694 brandde de nieuwe pastorie  af. De pastoor zocht een onderkomen in de afspanning Koning van Spanje, in Erps-Kwerps. 

In 1741 werd een hooghuis  met twee verdiepingen gebouwd. De bouwheer was Thomas d'Hénin-Liétard d'Alsace (1679-1759), aartsbisschop van Mechelen en tevens abt van Affligem. De abt van Affligem was tiendheffer en aldus verplicht in te staan voor de bouw van de nieuwe pastorie. De luxueuze pastorie diende tevens als verblijfplaats voor de abt  op zijn doortocht in Meerbeek. 

Pastoor Karel (1761-1824), de missionaris van Kentucky, woonde vanaf 1793 in de pastorie. Hij schreef in deze periode theologische traktaten. Het Frans bestuur van het Dijledepartement was niet opgezet met zijn geschriften en wilde hem in 1797 arresteren. Hij kon vluchten naar Dendermonde. 

De pastorie is sinds 2009 een beschermd monument. Ze is eigendom van de kerkfabriek van Meerbeek en doet dienst als parochiesecretariaat. Tot 2008 was het de lokale uitleenpost van de gemeentelijke openbare bibliotheek. Het gebouw is in 2013 gerenoveerd.




Drs. Christiaan Janssens

16 juni 2019





Bronnen:

Maes F. Meerbeek en zijn verleden, in Eigen Schoon en De Brabander (1960).

Vannoppen H. De geschiedenis van Meerbeek, de baronie tussen de Tomme en de Burcht. (1979) 47. 

Vannoppen H. Twee beroemde Meerbekenaren: Sonnius en Nerinckx , in De Autotoerist (1980) 427-428.

Vannoppen H. Honderd Kortenbergse gebouwen. Op stap door tien eeuwen  verleden. (Winksele 1999) 131-132.

Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Pastorie Sint-Antoniusparochie https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/43370 (Geraadpleegd op 15-06-2019)