PRIVE Sauna AKWA

Wellness voor lichaam en geest

De Sint-Antoniuskerk van Meerbeek 


De Sint-Antoniuskerk van Meerbeek is opgetrokken uit zandsteen van de streek en sluit wat de toren betreft bij de Maasromaanse stijl aan. 

Kerk Meerbeek met vierkante torenDe kerk van Meerbeek

De vierkante gotische toren dateert uit de dertiende eeuw en heeft drie verdiepingen. Het gelijkvloers is overkluisd met zware kruisribgewelven die op ruw bewerkte kraagstenen steunen. De bovenverdieping was vroeger misschien voorzien van een tribune (de huidige is in neogotische stijl). De klokkenverdieping heeft versierde galmgaten in de oost- en zuidgevels en rechthoekige deels vernieuwde muuropeningen in de andere zijden. De oculus is uit de achttiende eeuw. Beuk en transept stammen uit dezelfde periode. Deze zijn overdekt met een steile bedaking in laatgotische (zestiende eeuw) stijl. De overkluizing in de kruisarmen is in baksteen. Het spitstongewelf in de beuk is echter in hout. De westelijke koortravee heeft een spitstongewelf, daterend van het einde van de vijftiende eeuw. Het lage koor werd, zoals vermeld op de koorsluiting, in 1731 vergroot. 


In 1888 stelde men vast dat de kerk bouwvallig was. De kerkfabriek dacht aan een volledig nieuwe kerk, verdedigt door architect Alexander Struyven. Stilaan zag men echter het belang in van de Romaanse toren. In 1891 stelde de kerkfabriek architect Langerock aan. De kerk zou vergroot en hersteld worden en de toren zou behouden blijven. Voor de toren zou echter een portaal gebouwd worden die de toren moest versterken. De toren, de hoofdbeuk, het koor en de noordelijke zijbeuk bleven aldus bewaard. De toenmalige pastoor Jordens verzamelde de nodige fondsen voor de restauratie en de nieuwbouw.

Uniek in de Sint-Antoniuskerk is de vroeg-romaanse doopvont in de doopkapel achteraan in de kerk. Deze is voorzien van vier hoofden met een zeer primitieve versiering. Het houten beeld van Sint-Antonius de Kluizenaar, dat rechts op het altaar stond werd gestolen. 

Kerk MeerbeekDe kerk van Meerbeek in het kaartboek van het Sint-Janshospitaal 1711


Tegen de zijmuur hangt het schilderij Discipelen van Emmaus van Pieter-Jozef Verhaghen (1728-1811). Het houten beeld van de heilige Anna te Drieën dateert uit het begin van de zestiende eeuw. 

Twee pastoors van de Sint-Antoniuskerk werden bekende Meerbeekse figuren. Frans Van de Velde of Franciscus Sonnius (1507-1576), pastoor van Meerbeek in 1535. Hij werd in 1561 de eerste bisschop van 's Hertogenbosch en later in 1570 de eerste bisschop van Antwerpen. Karel Nerinckx, (1761-1824) was pastoor van Meerbeek  en  Everberg van 1794 tot 1797. Hij vertrok in 1804 naar Amerika en werd bekend als Father Nerinckx, missionaris en kerkenbouwer van Kentucky. 

Twee grafstenen zijn nog te vermelden. De eerste steen bevindt zich tegen de toren. Het is die van Baron Libertus Joannes Baptist Christijn (overleden 1709), de oudste zoon van Jan-Baptist Christijn de eerste baron van Meerbeek (1630-1690)

Grafsteen Engelbert Vrebos

De tweede grafsteen is die van Engelbert Vrebos, burgemeester van Meerbeek van 1882 tot 1886 (overleden in 1889) met een herinnering aan zijn grootvader Engelbert Vrebos, schepen van Meerbeek, die 103 jaar werd (1726-1829).








Bronnen

A. Wauters. Histoire des environs de Bruxelles. 1855. Heruitgave 1973, deel 8A, 419, 430-434.

F. Maes. Meerbeek en zijn verleden -Eigen Schoon en De Brabander, 1960.

R. Neys. De Sint-Antoniuskerk van Meerbeek - Tussen Brussel en Leuven, nr. 3, juli 1987.
H. Vannoppen. Honderd Kortenbergse gebouwen. Op stap door tien eeuwen  verleden. Boek en Vorm. Winksele, 1999, 129-130. 

H. Vannoppen. De geschiedenis van Meerbeek, de baronie tussen de Tomme en de Burcht. 1979, 47, 74-46

H. Vannoppen. De Sint-Antoniuskerk te Meerbeek - De Autotoerist (VAB), 1980, 426-427.